शीर्षकहरू

लुम्बिनीमा फोहोर व्यवस्थापनको नयाँ युग: सरसफाइ अध्ययन केन्द्र स्थापना, दीर्घकालीन सुधारको अपेक्षा

लुम्बिनीमा फोहोर व्यवस्थापनको नयाँ युग: सरसफाइ अध्ययन केन्द्र स्थापना, दीर्घकालीन सुधारको अपेक्षा

पुनहरि बेल्बासे

भैरहवा । रूपन्देही जिल्लाको लुम्बिनी साँस्कृतिक नगरपालिका मा सरसफाइ व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले सरसफाइ अध्ययन केन्द्र स्थापना गरी उद्घाटन गरिएको छ। नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ ढोडहवामा मंगलबार एक औपचारिक कार्यक्रमका बीच उक्त केन्द्र उद्घाटन गरिएको हो।

The Coca‑Cola Foundation र United Nations Development Programme (युएनडिपी) को सहयोगमा स्थापना गरिएको यो केन्द्रले फोहोर व्यवस्थापन, सरसफाइ प्रवर्द्धन तथा वातावरण संरक्षणसम्बन्धी अध्ययन, अनुसन्धान र जनचेतना अभिवृद्धिमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रमलाई उद्घाटन गर्दै चेतनारायण आचार्य ले लुम्बिनी जस्तो धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रलाई स्वच्छ र व्यवस्थित बनाउनु सबैको साझा दायित्व भएको उल्लेख गरे। उनले भने, “लुम्बिनीको गरिमा जोगाउन सरसफाइ अत्यन्तै महत्वपूर्ण विषय हो, त्यसैले यो अध्ययन केन्द्र दीर्घकालीन रूपमा सञ्चालन गर्न प्रदेश सरकारले आगामी बजेटमार्फत आवश्यक सहयोग गर्नेछ।” उनले वातावरण संरक्षण र दिगो विकासका लागि यस्ता पहलहरूलाई अझ विस्तार गरिने पनि बताए।

त्यसैगरी, नगरपालिकाकी कार्यवाहक नगरप्रमुख कल्पना हरिजन ले पालिकाले फोहोर व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्दै विभिन्न योजना अघि बढाएको जानकारी दिइन्। उनले भनिन्, “वर्षौंदेखि देखिएको फोहोर व्यवस्थापनको समस्या समाधान गर्न हामी निरन्तर प्रयासरत छौं, यो अध्ययन केन्द्र स्थापना हुनु नगरवासीका लागि ठूलो उपलब्धि हो।” उनले स्थानीय तहबाट सुरु भएको यो अभियानलाई सबैको सहकार्यबाट सफल बनाउनुपर्नेमा जोड दिइन्।

कार्यक्रममा प्रशासकीय प्रमुख तारा ज्ञवाली ले लुम्बिनी क्षेत्रमा फोहोर व्यवस्थापन लामो समयदेखि चुनौतीका रूपमा रहँदै आएको उल्लेख गरिन्। उनले भनिन्, “लुम्बिनीमा बढ्दो पर्यटक आगमनसँगै फोहोर व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ, तर अब यस अध्ययन केन्द्रको स्थापना पछि व्यवस्थापनमा सहजता आउनेछ।” उनले थपिन्, “लुम्बिनीलाई स्वच्छ, शान्त र हराभरा बनाउने लक्ष्यमा यस केन्द्रले महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने विश्वास लिएका छौं।”

कार्यक्रममा होटल व्यवसायी, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, पत्रकार तथा स्थानीय नागरिकहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो। सहभागीहरूले सरसफाइ अध्ययन केन्द्र सञ्चालनसँगै स्थानीय तहमा व्यवहारिक परिवर्तन आउने, फोहोर व्यवस्थापन प्रणाली सुधार हुने तथा वातावरणीय सचेतना बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेका थिए।

यस केन्द्रमार्फत फोहोरको वर्गीकरण, पुनःप्रयोग, प्रशोधन तथा सरसफाइ सम्बन्धी तालिम, अध्ययन र अनुसन्धानका गतिविधि सञ्चालन गरिने जनाइएको छ। साथै, स्थानीय समुदायलाई सरसफाइप्रति सचेत गराउँदै दीर्घकालीन रूपमा स्वच्छ र हरित लुम्बिनी निर्माण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

सरसफाइ अध्ययन केन्द्रको स्थापना सँगै लुम्बिनी क्षेत्रलाई अझ व्यवस्थित, स्वच्छ र पर्यटकमैत्री बनाउने दिशामा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ। स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारबीचको सहकार्यले लुम्बिनीको वातावरणीय सुधारमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।