आर्थिकन्यूज
काठमाडाैँ । अमेरिका र इरानबीच बढ्दो युद्ध तनावबीच पाकिस्तानमा भएको उच्चस्तरीय वार्ता असफल भएपछि चीनले नयाँ कूटनीतिक पहल अघि सारेको छ। चिनियाँ राष्ट्रपति शी जिनपिङले चार बुँदे शान्ति प्रस्ताव प्रस्तुत गर्दै तत्काल युद्धविराम र संवादमा फर्किन दुवै पक्षलाई आग्रह गरेका छन्।
इस्लामाबादमा भएको लामो वार्तामा परमाणु कार्यक्रम, आर्थिक प्रतिबन्ध र हर्मुज जलमार्गको सुरक्षा जस्ता संवेदनशील विषयमा सहमति हुन नसक्दा वार्ता निष्कर्षविहीन बनेको थियो। वार्ता विफल भएसँगै क्षेत्रीय तनाव अझ चर्किएको छ र दुवै पक्षले आफ्नो सैन्य तथा रणनीतिक तयारीलाई तीव्र बनाएका छन्।
यही परिस्थितिमा चीनले अघि सारेको चार बुँदे प्रस्तावमा तत्काल युद्ध रोक्ने, कूटनीतिक संवादलाई पुनः सुरु गर्ने, बहुपक्षीय सहकार्यलाई सुदृढ गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको पालना गर्ने विषयमा जोड दिइएको छ। चिनियाँ नेतृत्वले बल प्रयोगको साटो संवाद र सन्तुलित कूटनीतिमार्फत मात्र दीर्घकालीन समाधान सम्भव हुने धारणा सार्वजनिक गरेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार चीनले यो प्रस्तावमार्फत आफूलाई वैकल्पिक विश्वस्तरीय मध्यस्थकर्ताका रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजेको देखिन्छ। अमेरिका नेतृत्वको परम्परागत कूटनीतिक ढाँचाभन्दा फरक शैलीमा अघि बढ्दै चीनले मध्यपूर्वमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्ने संकेत दिएको छ।
यसबीच युद्धको असर विश्वव्यापी रूपमा देखिन थालेको छ। विशेषगरी हर्मुज जलसन्धिमा अवरोधका कारण ऊर्जा आपूर्तिमा समस्या देखिएको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढाएको छ र आर्थिक अस्थिरताको जोखिम थपिएको छ।
पाकिस्तानमा भएको वार्ता असफल भए पनि कूटनीतिक प्रयास पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन। चीनको नयाँ प्रस्तावले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा पुनः संवादको सम्भावना जगाएको छ, तर यसले व्यवहारिक रूपमा कति प्रभाव पार्छ भन्ने अझै अनिश्चित नै रहेको छ।
प्रतिक्रिया