आर्थिकन्यूज
काठमाडौं । मध्यपूर्वमा अमेरिका, इजरायल र इरान बीच जारी तनावपूर्ण द्वन्द्व अन्त्य गर्ने प्रयासहरू नयाँ मोडमा पुगेका छन्। तर वार्ताको पहल भइरहे पनि वासिङ्टनभित्रै अनिश्चितता गहिरिँदै गएको देखिएको छ।
इरानले अघि सारेको पछिल्लो प्रस्तावप्रति अमेरिकी नेतृत्व सशङ्कित देखिएको छ। यसैबीच डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानलाई ‘सैन्य रूपमा पराजित’ भइसकेको दाबी गर्दै कडा अडान सार्वजनिक गरेका छन्। उनले इरानलाई कहिल्यै आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिने धारणा दोहोर्याएका छन्।
यता तेहरानले भने अमेरिकाप्रति अविश्वास प्रकट गरेको छ। इरानी सेनाका प्रवक्ताले युद्ध समाप्त नभएको स्पष्ट पार्दै आवश्यक परे अझ कडा प्रतिक्रिया दिने चेतावनी दिएका छन्।
दुई महिनादेखि जारी द्वन्द्वका कारण इरानले रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण होर्मुज जलघाँटी मा अवरोध सिर्जना गरेको छ, जसले विश्वव्यापी तेल तथा ग्यास आपूर्तिमा असर पारेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य पुनः बढ्न थालेको छ।
वार्ताका प्रयासहरू भने प्रभावकारी हुन सकेका छैनन्। जेडी भान्स प्रस्तावित वार्ताका लागि पाकिस्तान जाने तयारीमा रहे पनि अन्तिम समयमा कार्यक्रम स्थगित भएको थियो। इरानले नयाँ प्रस्तावमार्फत जलमार्ग नियन्त्रण केही खुकुलो बनाउने संकेत गरे पनि त्यसको बदलामा अमेरिकी नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने सर्त राखेको छ।
मार्को रुबियो ले प्रस्ताव अपेक्षाभन्दा राम्रो भए पनि त्यसको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाएका छन्। उनले कुनै पनि सहमति इरानलाई आणविक हतियार विकासबाट रोक्ने दिशामा केन्द्रित हुनुपर्ने बताएका छन्।
मध्यस्थकर्ताको भूमिकामा रहेको कतार ले स्पष्ट समाधान ननिस्किए दीर्घकालीन गतिरोध कायम रहने चेतावनी दिएको छ।
युद्ध लम्बिँदै जाँदा अमेरिकी आन्तरिक राजनीतिमा पनि दबाब बढ्दै गएको छ। आगामी चुनाव नजिकिँदै गर्दा युद्धप्रति असन्तुष्टि बढेको छ, जसले ट्रम्प प्रशासनमाथि समाधान खोज्ने दबाब बढाएको छ।
क्षेत्रीय रूपमा हिजबुल्लाह र इजरायलबीचको तनाव पनि जारी छ। दुवै पक्षबीच युद्धविराम भए पनि छिटपुट हिंसा रोकिएको छैन।
समग्रमा कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि अविश्वास, रणनीतिक हित र क्षेत्रीय शक्ति संघर्षका कारण मध्यपूर्वको यो संकट तत्काल समाधान हुने संकेत कमजोर देखिएको छ।
प्रतिक्रिया