आर्थिकन्यूज
काठमाडौं। मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावबीच इरानले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको आगामी वार्तामा सहभागी नहुने संकेत दिएको छ। इरान ले वर्तमान परिस्थितिमा वार्ताका लागि अनुकूल वातावरण नरहेको भन्दै यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेको हो।
यो निर्णय त्यतिबेला आएको हो, जब डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले आफ्ना वार्ताकारलाई पाकिस्तान पठाउने तयारी गरिरहेको छ। इस्लामाबादमा सम्भावित वार्तालाई लिएर कूटनीतिक गतिविधि तीव्र पारिएको भए पनि इरानले भने सहभागी नहुने स्पष्ट पारेको छ।
इरानी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी र पछिल्ला सैन्य घटनाक्रमले वार्ताको वातावरण बिगारेको छ। आइतबार अमेरिकी नौसेनाले इरानी झण्डा बोकेको एक जहाज नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको छ। अमेरिकी पक्षका अनुसार उक्त जहाजले नौसैनिक अवरोध तोड्ने प्रयास गरेपछि नियन्त्रणमा लिइएको हो।
यस घटनापछि इरानले अमेरिकी सैन्य उपस्थितिविरुद्ध ड्रोन परिचालन गरेको दाबी गरिएको छ। इरानले यसलाई अमेरिकी कदमको प्रतिवादका रूपमा व्याख्या गर्दै आवश्यक परे थप प्रतिक्रिया दिने चेतावनीसमेत दिएको छ।
इरानका सरकारी निकायहरूले अमेरिकी नाकाबन्दी हटाइनु वार्ताको पूर्वशर्त भएको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार हालको अवस्था “वार्ताका लागि अनुकूल छैन”।
यो तनाव फेब्रुअरी २८ मा सुरु भएको अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको द्वन्द्वसँग जोडिएको छ। युद्धविराम कायम भए पनि अस्थिरता कायमै छ र दुई साताको युद्धविराम अवधि सकिनै लागेको छ।
यसबीच हर्मुज जलडमरु पनि विवादको केन्द्र बनेको छ। विश्वको करिब पाँचौँ हिस्सा तेल तथा ग्यास ढुवानी हुने यो मार्ग अवरुद्ध हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा आपूर्ति प्रभावित हुने चिन्ता बढेको छ।
अमेरिकी पक्षले इरानी तेल निर्यात घटाउने उद्देश्यले नौसैनिक नाकाबन्दी जारी राखेको छ भने इरानले यसलाई ‘समुद्री डकैती’ भन्दै विरोध जनाएको छ। इरानले बिना अनुमति आफ्नो जलक्षेत्र पार गर्ने जहाजलाई लक्षित गर्न सकिने चेतावनी दिएको छ।
यसैबीच पाकिस्तानमा प्रस्तावित वार्ताका लागि उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइएको छ। अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले गर्ने अपेक्षा गरिएको छ भने अन्य उच्च अधिकारीहरू पनि सहभागी हुने बताइएको छ।
वार्ताको मुख्य एजेन्डामा इरानको उच्च समृद्ध युरेनियम भण्डार रहेको छ। अमेरिकी पक्षले सम्झौताबारे आशावाद व्यक्त गरे पनि इरानले कुनै सहमति नभएको स्पष्ट पारेको छ।
प्रतिक्रिया