काठमाडौं । चीनले आफ्नो औद्योगिक क्षेत्रलाई पूर्णतः स्वचालित बनाउने लक्ष्यका साथ विश्वकै सबैभन्दा उन्नत रोबोटिक्स र कृतिम वौद्धिकता (एआई ) प्रविधिमा लगानी तीव्र पारेको छ।
'मेड इन चाइना २०२५' र 'रोबोट प्लस' जस्ता सरकारी रणनीतिक कार्ययोजना मार्फत चीनले परम्परागत उत्पादन क्षेत्रलाई अत्याधुनिक 'स्मार्ट फ्याक्ट्री'मा रूपान्तरण गरिरहेको पाइन्छ।अन्तर्राष्ट्रिय रोबोटिक्स महासंघ को हालैको तथ्याङ्कले चीनमा औद्योगिक रोबोटको प्रयोगमा अभूतपूर्व वृद्धि भएको देखाँउदछ।
रोबोट घनत्वमा ऐतिहासिक वृद्धि
सन् २०१० को दशकको अन्त्यतिर चीनमा रोबोटको प्रयोग सीमित भए पनि हाल यो संख्या विश्वकै उच्च स्तरमा पुगेको छ। सन् २०१९ मा चीनको औद्योगिक क्षेत्रमा प्रति १०,००० मानव कामदार १८७ रोबोट प्रयोगमा थिए भने सन् २०२४ सम्म आइपुग्दा यो संख्या नाटकीय रूपमा बढेर ४७० पुगेको देखिन्छ।
यसलाई गणितीय रूपमा हेर्दा पाँच वर्षको छोटो अवधिमा रोबोट घनत्वमा करिब १५१.३% को वृद्धि देखिएको छ ।
विशाल लगानी र विश्व बजारमा प्रभुत्व
आर्थिक दृष्टिकोणबाट हेर्दा चीनले रोबोटिक्सको अनुसन्धान र विकासमा गर्ने खर्च विश्वमै उच्च रहेको छ। सन् २०२६ मा मात्रै चीनको लक्ष्य भनेको यस क्षेत्रमा करिब $४०० अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने हो।
यो लगानीको विशालतालाई यसलाई अन्य देशसँग तुलना गर्दा स्पष्ट पार्दछ। उदाहरणका लागि, अमेरिकाको चिप्स ऐनको कुल बजेट $५० अर्ब डलर रहेको छ, जसको तुलनामा चीनको वार्षिक लगानी ८ गुणाले बढी हुन्छ।
यसै विशाल पुँजी परिचालनका कारण हाल विश्वभर जडान हुने कुल औद्योगिक रोबोटमध्ये ५०% भन्दा बढी हिस्सा चीनले ओगटेको छ। यो प्राविधिक विकासले उत्पादन लागतमा ३०% देखि ४०% सम्म गिरावट ल्याएको मानिन्छ।
उन्नत एआई प्रणाली र ह्युमानोइड रोबोटको एकीकरण
चीनले अब सामान्य मेकानिकल रोबोट मात्र नभई 'ह्युमानोइड रोबोट' र उन्नत पाइन्छ। मा आधारित प्रणालीहरूमा लगानी केन्द्रित गरेको छ। चिनियाँ उद्योगहरूमा प्रयोग भइरहेको नयाँ एआई एल्गोरिदमले उत्पादन प्रक्रियामा हुने साना त्रुटिहरूलाई ९९.९% शुद्धताका साथ पहिचान गर्न सफल भएको पाइन्छ।
यसका साथै यी स्मार्ट प्रणालीहरूले कारखानाको कुल ऊर्जा खपतलाई २०% सम्म घटाउन मद्दत पुर्याएका देखिन्छ। अलिबाबा र ह्वावे जस्ता प्रविधि कम्पनीहरूले मात्रै आगामी तीन वर्षमा पूर्वाधारमा थप $५३ अर्ब डलर खर्च गर्ने घोषणा गरेका छन्।
भविष्यको लक्ष्य: १० ट्रिलियन युआनको बजार
चीनको उदेश्य सन् २०३० सम्ममा विश्वकै प्रमुख एआई हब बन्नु हो। चिँनिया सरकारले सन् २०३० सम्ममा आफ्नो एआई सम्बन्धित उद्योगहरूको कुल मूल्य १० ट्रिलियन युआन (करिब १.४ ट्रिलियन डलर) पुऱ्याउने प्रक्षेपण गरेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार चीनले रोबोटलाई केवल मेसिनको रूपमा मात्र नभई एआईमार्फत 'स्वयम् निर्णय लिन सक्ने' क्षमता प्रदान गरेर चौथो औद्योगिक क्रान्तिको नेतृत्व गरिरहेको छ । यसले विश्वव्यापी आपूर्ति श्रृंखलामा चिँनिया प्रभावलाई अझ मजबुत बनाउने निश्चित देखिन्छ।
आर्थिकन्यूज
प्रतिक्रिया